Ik werd geraakt door dit fragment uit ‘De Boekenapotheek aan de Seine’ van Nina George, waarin boekenapotheker Jean Perdu de kunst verstaat mensen een boek als medicijn voor hun ‘aandoening’ aan te bieden:
Ik moet zacht met haar spreken. Ze heeft zoveel gehuild dat ze waarschijnlijk uitgedroogd is en uit elkaar valt als ik teveel lawaai maak.
‘Maar ik kan u ook een boek geven.’
‘Wat voor een boek?’
‘Een boek dat troost biedt.’
‘Maar ik moet nog huilen. Anders verdrink ik. Begijpt U dat?’
‘Natuurlijk. Soms drijf je in ongehuilde tranen en ga je erin onder als je die binnenhoudt.
Dan geef ik U dus een boek om te huilen’.
Huilen heb ik het afgelopen jaar veel gedaan en ik heb het vermoeden dat er nog vele tranen gehuild moeten worden om de rouw te verdunnen..
Dat doe ik het liefst alleen. Een deken om me heen of een kussen in mijn armen geklemd en dan maar huilen, snikken, diep verdriet dat soms ook lichamelijk pijn doet.
Dat ik dat ’t liefst alleen doorleef heeft vooral te maken met dat mensen zich vaak ongemakkelijk voelen bij iemand die huilt. ‘Stil maar’, zeggen ze dan, ‘’t komt wel goed’ zeggen ze dan. Het wonderlijke daarvan is dat deze woorden meestal niet voor de huilende bedoelt zijn, maar voor het stillen van het eigen ongemak.
Dat ongemak kan met van alles te maken hebben, maar meestal gaat ’t over jezèlf geen permissie te geven om ’ongegeneerd’ je tranen de vrije loop te laten. Dat doe je niet. Dat is een teken van zwakte..
Het gekke is dat er eigenlijk maar 1 ding nodig is om iemand bij te staan die een diep verdriet ervaart. 1 ding. Met een deftige term tegenwoordig ook wel ‘holding space’ genoemd.
‘De ruimte vasthouden’, klinkt toch wel gek in het Nederlands. ‘Oprechte aanwezigheid’ is een mooiere term. Je hoeft alleen maar oprecht aanwezig te zijn. Je hoeft verder niks. Niet te troosten, niet te redderen, niet te haasten, niks op te lossen….. alleen maar oprecht aanwezig te zijn….
Als een golf van emotie opwelt, de tranen zich verdringen in de traanbuisjes om wie er zich als eerste naar buiten mag storten, het licht een moment uit je ogen verdwenen is.. dan is het beste wat je kunt doen je daar aan over geven, te doorvoelen wat er komt. Meestal duurt zo’n golf slechts een paar minuten ook al voelt ’t soms als een eeuwigheid.
Schonend , helend…
Helemaal als er iemand naast je zit die zegt: ’ ’t is oké, ik ben hier bij je.’